Transporti i karburanteve të përpunuara nga Selaniku drejt Shkupit pritet të rinisë deri në fund të vitit, duke rikthyer në funksion naftësjellësin e ndërtuar para 20 vjetësh. Çmimi i transportit do të jetë 20 euro për ton, nga të cilat 20 për qind i takojnë Maqedonisë së Veriut dhe 80 për qind kompanisë greke “Hellenic Petroleum”.

Kryeministri maqedonas Hristijan Mickoski ka mohuar kategorikisht pretendimet se projekti po shtyhet për të ndihmuar Serbinë në krizën e saj të naftës, duke theksuar se shteti ka detyrë të sigurojë vetëm funksionimin e tubacionit, ndërsa aspektet tregtare u takojnë kompanive private. Ai u shpreh se inspektimet teknike janë drejt përfundimit dhe se provat e presionit do të nisin së shpejti, ndërsa çmimorja zyrtare është miratuar tashmë.

Naftësjellësi u ndërtua në vitin 2002 si pjesë e marrëveshjes së vitit 1999 për privatizimin e OKTA-s, por në vitin 2013 “Hellenic Petroleum” e nxori jashtë përdorimit duke e konsideruar të pafitmueshëm. Tubacioni i gjatë 213 kilometra ka kapacitet për 2.5 milionë ton karburant në vit, duke e bërë transportin më të sigurt dhe më ekonomik se ai me kamionë.

Nëse punon me kapacitet të plotë, vlera e transportit vjetor mund të shkojë në 50 milionë euro. Të ardhurat do të ndahen mes ndërmarrjes shtetërore “Naftovod”, që ka 20 për qind të aksioneve në kompaninë e përbashkët “Vardaks”, dhe partnerit grek, që zotëron 80 për qind të aksioneve. Transporti do të nisë sapo të jepet leja për përdorim nga Ministria e Transportit.

Rikthimi i naftësjellësit ka hapur edhe debate politike. VMRO–Partia Popullore pretendon se projekti po shtyhet për t i siguruar Serbisë furnizime me naftë, ndërsa Mickoski ka refuzuar akuzat, duke theksuar se Qeveria nuk ndërhyn në operacionet tregtare të kompanive private. Ai kujtoi se detyra e shtetit është vetëm sigurimi i kushteve ligjore dhe teknike.

Naftësjellësi ka një histori të gjatë mosmarrëveshjesh dhe arbitrazhesh ndërkombëtare. Vendimi më i fundit i Gjykatës së Arbitrazhit në Paris në vitin 2022 detyroi Maqedoninë e Veriut të paguante mbi 21 milionë euro për mosrespektim të marrëveshjes. Ekspertët e energjisë e akuzojnë shtetin se e ka lënë tubacionin jashtë përdorimit për shumë vite, duke humbur përfitime ekonomike dhe duke akumuluar penalitete, ndonëse bëhet fjalë për një investim strategjik prej rreth 100 milionë dollarësh.