Prej disa vitesh, në shumë zona rurale të Shqipërisë, një pamje dikur e zakonshme është zhdukur pothuajse krejtësisht: bagëtitë në oborret e shtëpive. Aty ku çdo familje mbante të paktën një lopë apo disa krerë bagëti të imta, sot portat janë të mbyllura dhe stallat bosh.

Fenomeni lidhet drejtpërdrejt me emigrimin masiv dhe braktisjen e fshatrave. Shumë familje shqiptare janë larguar drejt qyteteve apo jashtë vendit, duke lënë pas tokat e papunuara dhe ekonomitë familjare që mbështeteshin në bujqësi dhe blegtori. Si pasojë, mbajtja e bagëtive pranë shtëpisë – një praktikë e trashëguar brez pas brezi – është drejt zhdukjes totale.

Sot, blegtoria është përqendruar kryesisht në pak ferma të mëdha, ndërsa modeli tradicional i fermës familjare pothuajse nuk ekziston më. Dikur, fermerët mbanin raca të ndryshme lopësh, delesh apo dhish, duke siguruar qumësht, djathë, gjalpë dhe produkte të tjera bulmeti për konsum familjar dhe për tregun lokal. Kjo jo vetëm që garantonte vetëfurnizim, por përbënte edhe një pjesë të rëndësishme të identitetit dhe traditës së fshatit shqiptar.

Në shumë oborre ku dikur dëgjoheshin zilet e bagëtive, mbizotëron heshtja. Zhdukja e blegtorisë familjare nuk është vetëm rënie e numrit të krerëve, por humbje e një kulture pune, e një mënyre jetese dhe e një tradite të hershme që ka qenë shtyllë e ekonomisë rurale shqiptare.

Ekspertët theksojnë se pa politika mbështetëse konkrete për fermerët e vegjël, subvencione reale dhe kushte më të mira jetese në zonat rurale, kjo prirje do të vazhdojë. Dhe bashkë me të, rrezikon të shuhet një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë ekonomike dhe kulturore të fshatit shqiptar.
N&GJ