Aleatët europianë nxitohen drejt Uashingtonit për të shmangur izolimin e Zelenskyt dhe për të parandaluar një marrëveshje të favorshme për Putinin që rrezikon interesat e Ukrainës.
Në Londër, reagimi i parë erdhi me shqetësim të madh pasi Donald Trumpi u duk se po afrohej me pozicionet e ashpra të Vladimir Putinit pas samitit në Alaskë. Ky ndryshim i befasishëm i kursit shkaktoi lëvizje të menjëhershme nga liderët europianë, të cilët shpallën se do të udhëtonin drejt Uashingtonit për të mbështetur presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy.
Trump sinjalizoi se nuk po insiston më tek një armëpushim i shpejtë, por tek një marrëveshje e përhershme paqeje, një orientim që perceptohet si përputhje me axhendën e Kremlinit. Ky ndryshim përfshin edhe diskutimet mbi kërkesat e Putinit që Ukraina të heqë dorë nga rajoni i Donbasit, gjë që ndezi alarmin në Kiev dhe kryeqytetet europiane.
Në një reagim ironik në rrjetin e tij “Truth Social”, Trumpi tha se edhe sikur të merrte Moskën si pjesë të një marrëveshjeje, kundërshtarët e tij do ta kritikonin si një “gabim të madh”. Kjo deklaratë vetëm sa e shtoi pasigurinë mbi qëllimet e tij të vërteta.
Për të shmangur përsëritjen e situatave ku Zelenskyy gjendet i vetëm nën presion, liderët e BE-së dhe të NATO-s shpallën udhëtimin drejt Uashingtonit. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte, presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen, kryeministri britanik Keir Starmer, presidenti finlandez Alexander Stubb dhe kancelari gjerman Friedrich Merz konfirmuan pjesëmarrjen. Sipas agjencisë Reuters, atyre do t’u bashkohen edhe Emmanuel Macron e Giorgia Meloni.
Zyra e Merz deklaroi se takimi do të shërbejë për shkëmbim informacioni mbi sigurinë, çështjet territoriale dhe garancitë që duhen për Ukrainën. Pavarësisht ndryshimeve të retorikës, Europa duket e vendosur të mos lërë hapësirë për një marrëveshje që i jep përparësi Putinit.
Zelenskyy, nga ana e tij, falënderoi BE-në për mbështetjen dhe theksoi nga Brukseli se një armëpushim i përkohshëm është i domosdoshëm për të hapur rrugën drejt një marrëveshjeje përfundimtare. Ai mori pjesë në një takim virtual të “koalicionit të gatshëm”, një grup me mbi 30 shtete që ofrojnë ndihmë për Kievin.
Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio la të hapur mundësinë e një armëpushimi, pavarësisht fjalëve të Trumpit. Ai nënvizoi se çdo marrëveshje duhet të përfshijë garanci sigurie për Ukrainën. Ndërkohë, i dërguari special amerikan Steve Witkoff deklaroi se Putini ka pranuar parimisht që Ukraina të marrë garanci sigurie të ngjashme me nenin 5 të NATO-s, si pjesë e një marrëveshjeje të mundshme.
Sipas burimeve pranë administratës amerikane, Trumpi ka biseduar drejtpërdrejt me Zelenskyyn dhe liderët europianë mbi këtë skemë garancish, duke theksuar se dërgimi i trupave amerikane në terren nuk është pjesë e diskutimeve. Megjithatë, kjo formulë nuk përfshin anëtarësim të menjëhershëm të Ukrainës në NATO, pavarësisht kërkesave të përbashkëta të europianëve.
Në terren, qytetarët ukrainas vazhdojnë të përballen me sulmet ruse. Për ta, pamjet e pritjes së ngrohtë që iu rezervua Putinit në Alaskë ishin fyese. Një banore e Kievit tha se “Amerika nuk duhet të shtronte tapetin e kuq për një tiran”. Ky perceptim tregon se, pavarësisht diplomacisë, ndjenja e pasigurisë në Ukrainë mbetet shumë e fortë.
