Kriza në Ngushtica e Hormuzit po hyn në një fazë të rrezikshme përshkallëzimi, teksa përplasjet mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani po intensifikohen, duke rritur shqetësimet globale për sigurinë e lundrimit dhe furnizimin me energji.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se forcat amerikane kanë goditur shtatë mjete të shpejta iraniane në kuadër të një operacioni ushtarak të quajtur “Operacioni Liria”, i cili synon shoqërimin dhe nxjerrjen e anijeve tregtare të bllokuara në Gjiri Persik. Sipas tij, në ndërhyrje janë përdorur edhe helikopterë ushtarakë. Nga ana tjetër, autoritetet iraniane e kundërshtuan këtë version. Sipas agjencisë shtetërore Tasnim, sulmi amerikan ka goditur në fakt dy anije të vogla mallrash, duke shkaktuar pesë viktima civile. Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi deklaroi se “nuk ka zgjidhje ushtarake për një krizë politike”, duke e cilësuar operacionin amerikan si përshkallëzim të situatës. Ndërkohë, tensionet janë përhapur edhe në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku një cisternë e lidhur me kompaninë shtetërore të naftës është goditur, ndërsa në portin strategjik të Fujairah është raportuar shpërthim dhe zjarr, me disa të plagosur. Autoritetet e Abu Dhabit e cilësuan situatën si një “përshkallëzim të rrezikshëm”, duke paralajmëruar të drejtën për reagim. Ngushtica e Hormuzit, një nga pikat më të rëndësishme të transportit energjetik në botë – ku kalon rreth 20% e naftës globale – mbetet praktikisht e bllokuar që prej fillimit të konfliktit në shkurt. Pavarësisht një armëpushimi të shpallur në prill, kalimi i anijeve vijon të jetë i kufizuar dhe nën tension të lartë ushtarak.
Situata ka filluar të ndikojë drejtpërdrejt edhe tregjet ndërkombëtare: çmimi i naftës Brent ka kapërcyer 115 dollarë për fuçi, duke reflektuar pasigurinë në rritje për furnizimin global.
Në planin diplomatik, liderë ndërkombëtarë kanë bërë thirrje për ulje të tensioneve. Presidenti francez Emmanuel Macron i cilësoi sulmet “të papranueshme”, ndërsa kryeministri britanik Keir Starmer theksoi mbështetjen për aleatët në rajon. Nga ana e tij, kancelari gjerman Friedrich Merz kërkoi rikthimin e Iranit në tryezën e negociatave. Megjithatë, vetë Trump ka shmangur të japë një përgjigje të qartë nëse armëpushimi me Iranin është ende në fuqi, duke lënë të hapur mundësinë e përshkallëzimit të mëtejshëm të konfliktit. Ndërkohë, mijëra marinarë dhe qindra anije mbeten të bllokuara në rajon, ndërsa rreziku për një krizë më të gjerë rajonale dhe ekonomike globale vijon të rritet.