Deklaratat nga rrethi i ngushtë i presidentit amerikan Donald Trump kanë rihapur shqetësimet për të ardhmen e Groenlandës, pasi një nga ndihmësit kryesorë të tij u shpreh se Shtetet e Bashkuara nuk do të përballeshin me rezistencë nëse do të synonin kontrollin e ishullit arktik.

Stephen Miller, një nga figurat kyçe të administratës Trump, deklaroi në një intervistë se “askush nuk do të luftonte SHBA-në për të ardhmen e Groenlandës”, duke shtuar se qëndrimi zyrtar i qeverisë amerikane është që Groenlanda të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara.

Sipas Miller, për të garantuar sigurinë e Arktikut dhe për të mbrojtur interesat e NATO-s, Groenlanda duhet të jetë nën kontroll amerikan. Ai vuri në dyshim sovranitetin danez mbi ishullin, duke e cilësuar Groenlandën si një territor që, sipas tij, mbahet si koloni.

Deklaratat kanë shkaktuar reagime të forta në Evropë. Kryeministrja e Danimarkës paralajmëroi se çdo veprim ushtarak amerikan ndaj Groenlandës do të minonte vetë themelet e NATO-s. Si përgjigje, shtatë vende evropiane dolën me një qëndrim të përbashkët, duke theksuar se statusi i Groenlandës mund të vendoset vetëm nga Danimarka dhe vetë populli groenlandez.

Liderët evropianë nënvizuan se siguria në Arktik është një interes i përbashkët, por duhet të arrihet përmes bashkëpunimit mes aleatëve dhe respektimit të ligjit ndërkombëtar, përfshirë sovranitetin dhe integritetin territorial.

Debati për Groenlandën është intensifikuar pas ndërhyrjes ushtarake amerikane në Venezuelë, e cila ka rritur frikën se administrata Trump mund të konsiderojë edhe përdorimin e forcës në ndjekje të interesave strategjike.

Groenlanda, ndonëse gëzon autonomi të gjerë, mbetet nën sovranitetin danez. Sondazhet tregojnë se shumica e banorëve të saj janë kundër bashkimit me SHBA-në, pavarësisht mbështetjes për pavarësi në plan afatgjatë.