Në çdo qytet shqiptar, nga Tirana deri në Sarandë, nuk ka lagje pa një kafene. Në fakt, është e vështirë të gjesh një vend ku njerëzit nuk takohen për një filxhan kafe. Ky zakon është bërë pjesë e identitetit kombëtar, aq sa mund të thuhet se shqiptarët janë vërtet një “komb i kafesë”.
Për shumëkënd, kafeja është momenti i parë i ditës, por për shumicën është një arsye për t’u takuar, për të folur e për të ndarë mendime. Takimi për kafe është një ritual që kalon përtej moshës, profesionit apo gjinisë – është pjesë e kodit kulturor shqiptar.
Kultura e kafesë në Shqipëri ka lindur në epokën osmane, kur kafenetë u bënë vendtakime për tregtarë, intelektualë dhe qytetarë të thjeshtë. Me kalimin e kohës, ato u shndërruan në hapësira publike të rëndësishme për komunikimin dhe debatin shoqëror. Në shumë raste, pikërisht aty janë zhvilluar biseda që kanë ndikuar në jetën kulturore e politike të vendit.
Në kohët moderne, kafeneja ka marrë forma të ndryshme, por roli i saj mbetet i njëjtë: të krijojë lidhje mes njerëzve. Ajo është vendi ku ndodhin gjithçka – nga bisedat miqësore deri te diskutimet profesionale, nga çastet e qeta personale deri te debatet e nxehta për futboll apo politikë.
Ekspertët e shoqërisë theksojnë se kafenetë shqiptare janë një formë e mikpritjes dhe bashkimit social. Në një realitet ku jeta bëhet gjithnjë e më e shpejtë, ky ritual përfaqëson një moment ngadalësimi, reflektimi dhe lidhjeje njerëzore.
Në fund, kafeja për shqiptarët nuk është thjesht një pije – është një gjuhë më vete, një mënyrë për të shprehur afërsi dhe për të ndërtuar marrëdhënie. Pikërisht për këtë arsye, kafeneja shqiptare është shumë më tepër sesa një vend për t’u ulur – është një simbol i identitetit kombëtar dhe i shpirtit komunitar.